Ga naar de inhoud

BKN Concept

Basiskwaliteit Natuur: Een Stevige Onderlegger voor Het Groene Woud

Natuur stopt niet bij de grenzen van beschermde reservaten. Om biodiversiteit écht duurzaam te herstellen, moet het hele landschap – inclusief onze dorpskernen, beekdalen, bermen en boerenlanden – een minimale ecologische basisconditie bieden. Dit noemen we de Basiskwaliteit Natuur (BKN): het minimum aan milieu- en inrichtingscondities dat nodig is om algemene plant- en diersoorten algemeen te houden.

Het Ontstaan van Basiskwaliteit Natuur

Jarenlang richtte natuurbeleid zich vooral op zeldzame soorten en strikt afgebakende natuurgebieden (zoals Natura 2000). Ondanks die inspanningen bleef de algemene biodiversiteit in het buitengebied schrikbarend hard achteruitgaan: insectenpopulaties kelderden en typische akkervogels verdwenen.

Vogelbescherming Nederland introduceerde daarom rond 2020 het concept Basiskwaliteit Natuur, samen met partners zoals LandschappenNL, SoortenNL en het Ministerie van LNV. Het uitgangspunt:

  • Condities centraal: Een gezond landschap vereist schone lucht, schoon water, levende bodems en voldoende structuurvariatie (zoals heggen, slootkanten en poelen).
  • Gidssoorten als graadmeter: Door te kijken naar herkenbare soorten (zoals de egel, de patrijs, wilde bijen of de boerenzwaluw) toetsen we of het leefgebied gezond genoeg is.

Activiteiten in Het Groene Woud

Binnen Nationaal Park / Landschap Het Groene Woud (de driehoek ’s-Hertogenbosch, Eindhoven en Tilburg) werken natuurorganisaties, gemeenten, boeren en actieve natuurgidsen samen om BKN om te zetten in concrete veldacties:

  • Herstel van Landschapselementen: Aanplant van streekeigen struwelen, hagen en bloemrijke bermen die dienen als groene stapstenen tussen natuurkernen zoals De Kampina, De Scheeken en de Mortelen.
  • Gezonde Beekdalen & Waterberging: Acties rondom de Dommel, Aa en Beerze om oevers ecologisch te beheren en water langer vast te houden.
  • Natuurinclusief Boerenland: Projecten met lokale agrarische natuurverenigingen (zoals ANV Het Groene Woud) om akkerranden en kruidenrijk grasland te versterken.
  • Cursussen & Monitoring door Natuurgidsen: Lokale gidsen monitoren leefgebieden, voeren tellingen uit en geven excursies om inwoners te laten zien hoe kleine aanpassingen in tuinen en erven al bijdragen aan de BKN.

Voorbeelden uit de Praktijk

ThemaMaatregel in Het Groene WoudDoel / Effect
Kleine Zoogdieren & InsectenBehoud en herstel van vlechtheggen en houtwallen in Oirschot en Sint-OedenrodeBeschutting, overwintering en voedsel voor egels, zangvogels en kevers.
AkkervogelsAanleg van vogelakkers en wintervoedselveldjesVoldoende zaden en insecten voor geelgorzen en patrijzen.
Natuur in Dorp & TuinVergroenen van dorpsranden en beekoevers in o.a. Best en BoxtelVerbinding tussen het agrarisch gebied en de bebouwde kom.

Meer Informatie & Relevante Links